Sözlük

Dijital pazarlama sözlüğü: terimler, sade Türkçe.

SEO, Google Ads, Meta reklamları, analitik, web sitesi ve e-ticarette en sık karşılaşılan terimlerin kısa ve anlaşılır açıklamaları. Raporunuzdaki bir kısaltmayı ya da ajansınızın kullandığı bir terimi arayın.

60 terim

A

A/B testing

A/B testi

Bir sayfanın, reklamın ya da e-postanın iki versiyonunu aynı anda farklı kişilere gösterip hangisinin daha iyi sonuç verdiğini ölçme yöntemi. Sağlıklı bir testte aynı anda yalnızca tek bir öğe (başlık, görsel ya da buton gibi) değiştirilir.

Landing page ve dönüşüm optimizasyonu

Advantage+

Meta reklamlarında kitle, yerleşim ve kreatif gibi ayarların yapay zekâ ile otomatik yönetildiği seçenekler. Advantage+ kitle ve yerleşimler artık birçok kampanyada varsayılan olarak açık gelir; reklamverenin görevi doğru dönüşüm olayını ve bölge gibi sinyalleri vermektir.

Instagram reklamı nasıl verilir?

AI Overviews

AI Bakışı

Google’ın arama sonuç sayfasının üstünde, soruya yapay zekâ ile yazılmış kısa bir özet ve kaynak bağlantıları gösterdiği özellik. Türkiye’de Şubat 2026’dan itibaren Türkçe olarak kademeli biçimde kullanıma açıldı.

Google AI Modu ve AI Bakışı: SEO’da ne değişti?

AI Mode

AI Modu

Google Arama’da takip sorularıyla devam eden, sesli ya da fotoğraflı sorulara yanıt verebilen yapay zekâ destekli arama deneyimi. Soruyu alt başlıklara bölüp her biri için aynı anda arama yapar.

Google AI Modu rehberi

Domain

Alan adı

Web sitenizin internetteki adresi (ör. valentajans.com). İşletmenizin adına kayıtlı olması gerekir; ajans ya da tasarımcı adına kayıtlı bir alan adı, ayrılık durumunda ciddi sorun yaratır.

Web sitesi bakımı neden gerekli?

Keyword

Anahtar kelime

Kullanıcıların arama motoruna yazdığı kelime ya da ifade. SEO’da sayfaların, Google Ads’te ise reklamların hangi aramalarda görüneceğini belirler.

SEO optimizasyonu

Search ads

Arama ağı reklamı

Google’da bir şey arayan kişiye, arama sonuçlarının üstünde ya da altında gösterilen metin reklamı. Var olan talebi yakaladığı için satın almaya yakın kullanıcıya ulaşır.

Google Ads tıklama maliyeti nasıl belirlenir?

B

Backlink profile

Bağlantı profili

Bir siteye diğer sitelerden verilen bağlantıların bütünü. Konuyla ilgili ve güvenilir sitelerden gelen doğal bağlantılar SEO’ya katkı sağlar; satın alınan ya da toplu üretilen bağlantılar ise risklidir.

Lookalike audience

Benzer kitle

Mevcut müşterilerinize ya da web sitesi ziyaretçilerinize benzeyen yeni kişilerden oluşan reklam kitlesi. Meta reklamlarında yeni müşteri bulmak için sık kullanılır.

CPM

Bin gösterim maliyeti

Reklamın 1.000 kez gösterilmesi için ödenen ortalama tutar (BGBM). Bilinirlik kampanyalarında temel maliyet ölçüsüdür.

C

Core Web Vitals

Google’ın sayfa deneyimini ölçtüğü üç temel metrik: LCP (en büyük içeriğin yüklenme süresi, iyi değer 2,5 saniye ve altı), INP (etkileşime yanıt süresi, 200 ms ve altı) ve CLS (görsel kayma, 0,1 ve altı).

Web sitesi bakım ve barındırma

Customer Relationship Management

CRM

Müşteri ilişkileri yönetimi. Müşteri adaylarını, görüşmeleri, teklifleri ve satışları tek bir sistemde toplayan yazılım. Reklamdan gelen talebin satışa dönüşüp dönüşmediğini görmenin en sağlıklı yoludur.

Valent Dashboard

D

Conversion

Dönüşüm

Bir ziyaretçinin sizin için değerli bir eylemi tamamlaması: satın alma, form gönderme, arama, WhatsApp mesajı ya da randevu. Reklam ve SEO başarısı beğeniyle değil, dönüşümle ölçülür.

CRO

Dönüşüm optimizasyonu

Mevcut trafikten daha fazla dönüşüm almak için sayfa, form, fiyat sunumu ve güven öğelerini test ederek iyileştirme çalışması (CRO). Reklam bütçesini artırmadan sonuç büyütmenin yoludur.

Landing page ve dönüşüm optimizasyonu

Conversions API

Dönüşümler API’si

Web sitesindeki ya da CRM’deki olayların (satın alma, form, tahsilat) Meta’ya sunucu üzerinden gönderilmesini sağlayan bağlantı. Tarayıcı kısıtlamalarından etkilenmediği için Meta pikselini tamamlar ve ölçümü güçlendirir.

Responsive design

Duyarlı tasarım

Web sitesinin telefon, tablet ve bilgisayar ekranına göre kendiliğinden uyum sağlaması. Ziyaretlerin büyük kısmı telefondan geldiği için artık bir tercih değil, zorunluluktur.

Kurumsal web sitesi yaptırırken dikkat edilecekler

E

Experience, Expertise, Authoritativeness, Trust

E-E-A-T

Google’ın içerik kalitesini değerlendirirken baktığı deneyim, uzmanlık, otorite ve güvenilirlik ilkeleri. Sağlık ve finans gibi hassas konularda özellikle önemlidir.

Email automation

E-posta otomasyonu

Belirli bir olay gerçekleştiğinde (kayıt, sepette ürün bırakma, satın alma) kendiliğinden gönderilen e-posta akışları. Hoş geldin, sepet hatırlatma ve tekrar satın alma akışları en çok kullanılanlardır.

E-posta pazarlamada otomasyon akışları

CPA

Edinme başı maliyet

Bir müşteriyi, satışı ya da talebi elde etmek için harcanan ortalama reklam tutarı (CPA). Kampanya başarısını karşılaştırmanın en doğru ölçütlerinden biridir.

Dijital reklam bütçesi nasıl kurgulanır?

Reach

Erişim

Reklamınızı ya da içeriğinizi en az bir kez gören tekil kişi sayısı. Gösterim sayısından farklıdır; aynı kişi reklamı birden fazla kez görebilir.

Engagement rate

Etkileşim oranı

Google Analytics 4’te etkileşimli oturumların tüm oturumlara oranı. 10 saniyeden uzun süren, bir dönüşüm içeren ya da en az iki sayfa görüntülenen oturum etkileşimli sayılır.

F

Frequency

Frekans

Bir kişinin aynı reklamı belirli bir dönemde ortalama kaç kez gördüğü. Frekans çok yükselirse kreatif yorulur ve maliyet artar.

G

Google Analytics 4

GA4

Google Analytics 4. Web sitesi ve uygulama ziyaretlerini olay (event) temelli ölçen Google’ın analitik aracı. Dönüşümler GA4’te “temel etkinlik” olarak işaretlenir.

Backlink

Geri bağlantı

Başka bir siteden sizin sitenize verilen bağlantı. Google için bir tür referanstır; konuyla ilgili ve güvenilir sitelerden gelen bağlantılar değerlidir.

Google Business Profile

Google İşletme Profili

İşletmenizin Google Haritalar’da ve yerel arama sonuçlarında görünen ücretsiz profili: adres, telefon, çalışma saatleri, fotoğraflar ve yorumlar. Yerel SEO’nun temelidir.

Google İşletme Profili nasıl öne çıkarılır?

Impression

Gösterim

Reklamın ya da sayfanın ekranda görüntülenme sayısı. Search Console’da bir sayfanın arama sonuçlarında kaç kez göründüğünü ifade eder.

H

Landing page

Hedef sayfa

Reklama ya da bağlantıya tıklayan kişinin ulaştığı sayfa. Reklamdaki vaadin aynısını göstermesi ve tek bir eyleme odaklanması dönüşümü artırır.

Landing page nedir?

Bounce rate

Hemen çıkma oranı

Etkileşim olmadan sona eren oturumların oranı. Google Analytics 4’te etkileşim oranının tersidir; yüksek olması sayfanın beklentiyi karşılamadığına işaret edebilir.

I

Indoor advertising

Indoor reklam

AVM, ofis binası, havalimanı ve asansör gibi kapalı alanlardaki ekran ve panolarda yapılan reklam. Belirli bir mekândaki kitleye tekrar tekrar ulaşmak için kullanılır.

Indoor reklam

İ

Internal link

İç bağlantı

Sitenizin bir sayfasından yine kendi sitenizdeki başka bir sayfaya verilen bağlantı. Ziyaretçinin ve arama motorunun sitenin yapısını anlamasına yardım eder.

Attribution model

İlişkilendirme modeli

Bir dönüşümün hangi reklam ya da kanala ne kadar pay verilerek yazılacağını belirleyen kural. Yalnızca son tıklamayı sayan modeller, tanıtım kanallarının katkısını olduğundan düşük gösterebilir.

Google Ads mı, Meta reklamları mı?

K

Quality Score

Kalite puanı

Google Ads’in anahtar kelime bazında 1–10 arası verdiği puan. Beklenen tıklama oranı, reklamın aramayla alakası ve hedef sayfa deneyimine göre hesaplanır; yüksek puan daha düşük tıklama maliyeti demektir.

Tıklama maliyeti nasıl belirlenir?

Key Performance Indicator

KPI

Temel performans göstergesi. Bir kampanyanın ya da işin hedefe ne kadar yaklaştığını gösteren ana ölçü: satış, talep başı maliyet, reklam getirisi gibi.

Creative

Kreatif

Reklamda kullanılan görsel, video ve metnin bütünü. Meta gibi yapay zekâ destekli reklam sistemlerinde reklamın kime gösterileceğini büyük ölçüde kreatif belirler.

Reklam için video ve fotoğraf çekimi

M

Brand identity

Marka kimliği

Logo, renk, yazı tipi, ses tonu ve görsel dilden oluşan, markanın her temas noktasında tanınmasını sağlayan bütün. Tutarlı bir kimlik reklamın etkisini de artırır.

Marka kimliği neden önemli?

Meta description

Meta açıklama

Bir sayfanın arama sonuçlarında başlığın altında görünebilen kısa özeti. Doğrudan sıralama etkeni değildir ama tıklama oranını etkiler; 150–160 karakter civarında yazılması önerilir.

Meta Pixel

Meta piksel

Web sitenize eklenen ve ziyaretçilerin sitedeki eylemlerini (sayfa görüntüleme, form, satın alma) Meta’ya bildiren kod. Reklam optimizasyonu ve yeniden pazarlama için gereklidir.

N

Negative keyword

Negatif anahtar kelime

Google Ads’te reklamın gösterilmesini istemediğiniz aramalar için eklenen kelimeler (ör. “ücretsiz”, “iş ilanı”). Bütçenin alakasız tıklamalara gitmesini önler.

Google Ads maliyetini düşürmenin yolları

O

Organic traffic

Organik trafik

Web sitenize ücretli reklam olmadan, arama motoru sonuçlarından gelen ziyaretler. SEO çalışmasının temel çıktısıdır.

SEO ne kadar sürede sonuç verir?

Out-of-home (OOH)

Outdoor reklam

Billboard, raket, durak ve bina giydirme gibi açık hava alanlarında yapılan reklam. Konum, görünürlük ve trafik akışı başarıyı belirler.

Outdoor reklamda konum seçimi

Ö

Learning phase

Öğrenme aşaması

Meta’da yeni bir reklam setinin, en iyi kişileri bulmak için sistemin veri topladığı başlangıç dönemi. Reklam seti genellikle bir hafta içinde yaklaşık 50 optimizasyon olayına ulaşınca bu aşamadan çıkar.

Custom audience

Özel hedef kitle

Kendi verinizden oluşturulan reklam kitlesi: web sitesi ziyaretçileri, video izleyenler, Instagram’da etkileşim kuranlar ya da izinli müşteri listeniz.

P

Marketplace

Pazar yeri

Trendyol, Hepsiburada, Amazon gibi birçok satıcının ürünlerini aynı platformda sattığı e-ticaret sitesi. Hazır trafik sunar ama komisyon, rekabet ve platform kuralları dikkatle hesaplanmalıdır.

Pazar yerinde satışa başlamadan önce

Marketing funnel

Pazarlama hunisi

Müşterinin markayı tanımasından satın almaya kadar geçtiği aşamaların modeli: farkındalık, değerlendirme, karar ve sadakat. Her aşama farklı içerik ve kanal gerektirir.

Dijital büyüme stratejisi nasıl hazırlanır?

PMax

Performance Max

Google Ads’te tek bir kampanyayla Arama, YouTube, Görüntülü Reklam Ağı, Discover, Gmail ve Haritalar’da reklam gösteren, büyük ölçüde otomatik kampanya türü. Doğru dönüşüm verisi ve iyi kreatif ister.

R

ROAS

Reklam harcaması getirisi

Reklama harcanan her 1 TL’nin kaç TL ciro getirdiğini gösteren oran (ROAS). 4.000 TL harcamayla 20.000 TL satış yapıldıysa ROAS 5’tir. Kârlılığı görmek için ürün maliyetiyle birlikte okunmalıdır.

E-ticaret getiri hesaplayıcı

S

Google Search Console

Search Console

Google’ın site sahiplerine sunduğu ücretsiz araç. Sayfaların dizine eklenip eklenmediğini, hangi aramalarda göründüğünü, gösterim, tıklama ve ortalama konumu gösterir.

Search Engine Optimization

SEO

Arama motoru optimizasyonu. Sitenizin Google gibi arama motorlarında ilgili aramalarda daha üst sıralarda ve daha sık görünmesi için yapılan teknik, içerik ve otorite çalışmalarının bütünü.

SEO optimizasyonu hizmeti

Cart abandonment rate

Sepet terk oranı

Sepete ürün ekleyip satın almayı tamamlamadan ayrılan ziyaretçilerin oranı. Kargo ücreti, zorunlu üyelik ve uzun ödeme adımları en sık nedenlerdir.

E-ticarette dönüşüm oranını artırmak

Zero-click search

Sıfır tıklama araması

Kullanıcının cevabı arama sonuç sayfasında (özet, bilgi kutusu, harita ya da yapay zekâ yanıtı) bulup hiçbir siteye tıklamadan ayrıldığı arama.

Yapay zekâ aramalarında SEO

XML sitemap

Site haritası

Sitenizdeki önemli sayfaların listesini arama motorlarına bildiren XML dosyası. Yeni sayfaların daha hızlı keşfedilmesine yardım eder.

T

Technical SEO

Teknik SEO

Sitenin arama motorlarınca taranabilmesi, dizine eklenebilmesi ve hızlı açılması için yapılan altyapı çalışmaları: hız, mobil uyum, site haritası, yönlendirmeler, kanonik etiketler ve yapılandırılmış veri.

CPC

Tıklama başı maliyet

Reklamınıza gelen bir tıklama için ödenen ortalama tutar (TBM). Google Ads’te rekabet, kalite puanı ve teklif stratejisine göre değişir.

Google Ads tıklama maliyeti

CTR

Tıklama oranı

Reklamı ya da arama sonucunu görenlerin yüzde kaçının tıkladığı (TO). 1.000 gösterimde 30 tıklama, %3 tıklama oranı demektir.

U

UTM

UTM parametresi

Bağlantının sonuna eklenen ve ziyaretin hangi kaynaktan, kampanyadan ve içerikten geldiğini analitik araçlara bildiren etiketler (utm_source, utm_medium, utm_campaign).

Ü

Generative Engine Optimization

Üretken arama optimizasyonu

İçeriğin ChatGPT, Gemini ya da Google AI Bakışı gibi yapay zekâ yanıtlarında kaynak olarak gösterilmesi için yapılan çalışma (GEO). Temeli yine iyi SEO’dur: net cevap, güncel ve güvenilir içerik.

AI Modu döneminde SEO

Y

Structured data / Schema

Yapılandırılmış veri

Sayfanın içeriğini (işletme, ürün, makale, sık sorulan sorular) arama motoruna makine diliyle anlatan işaretleme. Doğru kurulduğunda arama sonuçlarında daha zengin görünüm sağlayabilir.

Remarketing / Retargeting

Yeniden pazarlama

Sitenizi ziyaret etmiş, videonuzu izlemiş ya da sizinle etkileşim kurmuş kişilere yeniden reklam gösterme. Karar aşamasındaki kişiyi geri getirmenin en verimli yollarından biridir.

Local SEO

Yerel SEO

İşletmenin “yakınımdaki” ve semt ya da şehir içeren aramalarda, Google Haritalar’da ve yerel sonuçlarda görünmesi için yapılan çalışma. İşletme Profili, tutarlı adres bilgisi ve yorumlar temel unsurlarıdır.

Google İşletme Profili ve yerel SEO

Sık sorulanlar

Merak edilenler.

Bu sözlük kimler için?

Dijital pazarlama raporlarını okuyan, ajansla çalışan ya da kendi reklamını yöneten işletme sahipleri ve ekipleri için. Terimler teknik ayrıntıya boğulmadan, işletme gözüyle açıklanmıştır.

Reklam raporunda en önemli metrik hangisi?

Hedefinize bağlıdır; ancak beğeni ve erişim yerine dönüşüm, edinme başı maliyet ve reklam harcaması getirisi gibi işe bağlanan metrikler daha anlamlıdır.

Sözlük güncelleniyor mu?

Evet. Google, Meta ve diğer platformlar yeni özellik ve terimler getirdikçe sözlüğe ekleme yapıyoruz. Aradığınız terim yoksa bize yazın.

Markanızı büyütecek planı birlikte kuralım.

Hedefinizi ve sektörünüzü dinleyelim; size uygun hizmet planını hazırlayalım. İlk görüşme ücretsizdir.

İletişim WhatsApp iMessage